- Hoàng Yên Linh
Đông-Hà tháng 2-1972. Buổi sáng cùng với những đứa bạn ngồi ở quán cà phê Văn-Tường nhìn ra bến xe,buổi sáng chia tay đầy nắng và gió.Buổi sáng vẫn còn phảng phất một chút không khí an bình của thời chiến...Tôi ra đi và vẫn nghĩ chỉ một năm sau sẽ trở về gặp lại người thân, bạn
Những năm tháng chiến tranh,có những lúc đong đưa trên cánh võng ở một
khu rừng nào đó,có những lúc đối mặt với cái chết rình rập tôi vẫn luôn dành
trong ký ức một cố hương với bao hoài vọng tưởng tiếc...Vẫn hẹn với lòng mình rồi
thế nào cũng có một ngày trở về tìm gặp người xưa,tìm lại cố xứ...Nhưng rồi tất
cả đã tan biến theo thân phận người thua cuộc,sau bao cuộc bể dâu mà tình đời,tình
người đầy dẫy những oan trái.Vẫn cố tự an ủi với lòng mình rằng người không phụ
mình thì ra mình cũng sẽ phụ người vì định mệnh vốn dĩ đã an bài bao đắng cay,
nghiệt ngã.Những tháng năm trên vùng sông nước mưu sinh chăn vịt thuê,một mình
trên căn chòi vắng giữa chốn đồng không mông quạnh,đêm đêm nằm khoanh tay g ối đầu nhìn xuyên qua mái lá
trông những vì sao mà lòng bất chợt bình an lạ thường.Không oán hờn,không trách
móc.Mới nghiệm ra rằng cuộc đời vốn dĩ sắc sắc không không...Hay một lần ngang
qua phà Mỹ-Thuận gặp lại người bạn cũ đang kéo lê tấm thân tàn phế bán từng tờ
vé số mới thấy lòng chùng xuống,nỗi đau không ầm ỉ nhưng tê buốt hóa ra cuộc đời
bất hạnh đâu chỉ có riêng mình.
Khi viết những dòng chữ
này,tháng năm còn lại của cuộc đời chẳng còn bao nhiêu nữa,tôi vẫn mãi là kẻ
tha hương bất đắc dĩ,như một kẻ cô đơn lạc loài giữa rừng chiến khu kỷ niệm vẫn
tự cố dối lòng mình bằng những giấc mơ không thật, bằng đêm đêm gối đầu lên chiếc
gối êm đềm của trái mơ hạnh phúc.Không thành công thì cũng thành nhân,người xưa
đã thường nói.Với riêng tôi dòng đời vốn không xuôi chảy thì tìm một chút bình
yên qua những vần thơ.Thơ đối với tôi đôi lúc như những liều thuốc an thần giúp
quên đi những nhọc nhằn,gian nan khốn khó,những đắng cay tủi nhục.Những bài thơ
viết trong những ngày tháng chiến tranh bão lửa,những tháng năm tha phương buồn
bã,những ngày cơ cực vì miếng cơm manh áo.Thơ để an ủi,để ngậm ngùi cho những ước
mong bất toại,để tưởng tiếc những mối tình dẫu chung cuộc đã để lại trong đời
những đớn đau...Biết đâu đó chẳng là hạnh phúc vì mấy ai cân lượng vơi đầy với
những cuộc tình đã đi qua đời mình.Và làm cho lòng bình an xóa hết những hận
thù lẫn đắng cay phiền muộn.Dẫu thế tôi không bao giờ là thi sĩ.Không, tôi chỉ
là một kẻ yêu thơ,vui đùa với thơ và nghiệm ra rằng thơ trước sau với tôi là một
người tình chung thủy.
Khi tôi viết những dòng hồi tưởng này
tôi lại nhớ đến mấy câu thơ ngày cũ :
Mai
còn sống bọn ta về Đà-Nẵng
Phố
đông vui ta đập phá tan hoang
Mai còn sống
dẫu là thân què quặt
Về
cố hương tìm lại chút bình yên.
( Đà-Nẵng 1974 )
Vâng,một thời tuổi trẻ tin yêu và cuồng nhiệt để rồi cái giá ê chề phải
trả cho cả một đời người.Dẫu vậy tôi vẫn không bao giờ nuối tiếc,tôi tự nhũ với
lòng tôi đã làm tất cả những gì có thể làm được và không hổ thẹn với chính
mình,không cảm thấy cắn rứt khi nhớ đến đồng đội chiến trường...
Ngày xuân trên miền đất cao nguyên ly rượu sóng sánh,khúc dân ca nhè nhẹ
say đắm.Đôi mắt huyền hoặc,chiếc áo bà ba dịu dàng khiến lòng người tha phương
bồn chồn xao xuyến.Và tôi lại thao thức nhớ về quê cũ.Đã hơn 40 năm rồi dòng đời
qua đi trong lặng lẽ với bao nỗi niềm u uất.Tôi biết quê xưa giờ chỉ còn lại
trong ký ức tôi mái chùa,bến nước dòng sông, những con đường nhỏ đầy dấu chân
hò hẹn...Nhưng tình xưa,bạn bè cố nhân nay đã không còn nữa...
Vâng,hai tiếng cố hương ngắn
ngủi nhưng đeo đẳng suốt cả cuộc đời tôi.Bỏ quê hương ra đi trong lửa đạn...Và
tháng năm nhọc nhằn trĩu nặng nỗi cơm áo,cuộc sống tha phương đưa đẩy tôi trôi
dạt đến miền Tây sông nước,ở đó tôi có được người bạn vong niên nay đã đi vào
cõi vĩnh hằng,Ông Ba Saigon người đã giúp tôi làm thuê bốc vác ở bến cảng Gành
Hào để kiếm sống,đêm đêm về làm thơ uống rượu,cái giọng khản đục của ông mỗi lần
hài lòng một câu thơ nào của tôi " Sáng mai tao dẫn chú mày ra chợ Bạc-Liêu
uống rượu..."Nỗi xúc động khi về tìm lại người xưa:
Tôi về trăng nước còn đây
Người xưa đã khuất chân mây cuối trời
Bồi
hồi bạn cố tri ơi
Lá
vàng rơi...lá vàng rơi...ngậm ngùi.
Những tháng năm lang
thang ở Saigon còng lưng trên chiếc xích lô kiếm sống,đêm về thuê manh chiếu ngủ
qua đêm ở xa cảng Miền Tây.Ở đó tôi đã được gặp nhạc sĩ Trúc Phương,cũng đêm
đêm về tá túc sau một ngày lang thang
trên phố...Tình cảm dành cho nhau trong những ngày cơ cực để rồi nay kẻ còn người
mất.Rồi những tháng năm ở miền Đông nắng lửa tá túc với người bạn già đốn củi đốt
than.Những cơn sốt rừng dai dẳng,những bữa cơm trộn củ sắn rau rừng cái đói cứ
chập chờn kể cả trong giấc ngủ...Những ngày lang thang với cái lý lịch màu đen
bị đối xử tới tận cùng tủi cực...Rồi đến vùng cao nguyên nắng gió làm phu đập
đá kiếm cơm vừa mưu sinh bằng nghề viết thuê cho những kẻ thừa mứa bạc tiền
nhưng nghèo nàn chữ nghĩa,ngậm ngùi cho những đứa con tinh thần của mình chẳng
bao giờ được mang tên tuổi chính mình.Cuộc sống vốn dĩ như những dòng sông con
nước lúc đầy lúc vơi,bên lở bên bồi và thế thái nhân tình như cảnh trời sáng nắng
chiều mưa.Chính những tháng năm nhọc nhằn đó đã giúp tôi trưởng thành hơn,biết
yêu thương khoan dung hơn và cuộc sống dẫu thế nào chăng nữa vẫn cứ ngọt ngào
hơn cái chết.Nhưng trên tất cả tôi vẫn khao khát ấp ủ một ngày về được sống,được
nhìn lại dòng sông tắm mát thời thơ ấu,được nghe lại tiếng chuông chùa khoan
thai dìu dặt,được đi lại trên những con đường xưa dẫu cố nhân đã ngàn trùng
cách biệt.
Vâng,cố hương - Nơi có tiếng hò từ thuở nằm nôi,có ngôi trường với nét
chữ tập viết đầu đời,có áo ai bay trắng trời lộng gió...
Xa ngái ngoài tê trời Quảng Trị
Răng chừ người có nhớ tôi không
Bềnh
bồng hoa nắng loang đầu ngõ
Khói rạ chiều hôm xám lúa đồng.
Người có còn thương còn nhớ mong
Thương mùi bồ kết gió tóc bay
Gàu khua giếng cạn trang mười sáu
Ngai ngái hương đêm mái tóc cài.
Người có bao
giờ gọi cố nhân
Bên đời lưu lạc gió mây trôi
Hình như hun hút màu sương khói
Mà nhớ mà thương tận cuối trời.
Chừ rứa mần răng tóc trắng rơi
Ngậm ngùi cũng chỉ cố nhân thôi
Vầng trăng sao cứ vầng trăng lỡ
Bến cũ đò xưa lạc lối rồi.
Hoàng Yên Linh
